Niepełnosprawni napotykają na wiele barier w swoim życiu prywatnym i zawodowym. Obawa przed ich pokonaniem często nie pozwala na wybór studiów, a potem pracy, o której marzy młody człowiek. Artykuł ma na celu przedstawienie sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce oraz możliwości i szans, jakie są przed nimi.

Niepełnosprawni napotykają na wiele barier w swoim życiu prywatnym i zawodowym. Obawa przed ich pokonaniem często nie pozwala na wybór studiów, a potem pracy, o której marzy młody człowiek. Artykuł ma na celu przedstawienie sytuacji osób niepełnosprawnych w Polsce oraz możliwości i szans, jakie są przed nimi.

Po pierwsze, trzeba to mówić jasno i wyraźnie, niepełnosprawni to dobrzy pracownicy. Często solidnie wykształceni, zaangażowani w to, co robią, chętni do ciągłego rozwoju. Trzeba tylko dać im szansę. Po drugie, praca dla niepełnosprawnych to podstawowa metoda na wyjście z izolacji i aktywny ich udział w życiu społecznym. W państwach Europy Zachodniej pracę zawodową podejmuje, co druga niepełnosprawna osoba w wieku produkcyjny, w Polsce, co czwarta. To dowód, że jeszcze sporo do zrobienia w naszym kraju w tym zakresie. Przekładając to na liczby, W Polsce żyje około 6,2 mln osób niepełnosprawnych, z czego większość (77%) stanowią osoby posiadające prawne orzeczenie o niepełnosprawności. W 2008 roku niepełnosprawni stanowili 9% osób w wieku produkcyjnym (tj. kobiet w wieku 18–59 lat i mężczyzn w wieku 18–64 lat), a ich liczba wynosiła 2,2 mln.

Obecnie, 24% osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym jest aktywnych zawodowo. Osób faktycznie pracujących w tej grupie jest jeszcze mniej – stanowią one 22% niepełnosprawnych aktywnych zawodowo. 11% osób niepełnosprawnych jest bezrobotnych, tj. nie posiada obecnie pracy, ale wykazuje chęć jej podjęcia. 

Krokiem do zmiany często jest wykształcenie, które zwiększa szansę na pracę i rozwój zawodowy. Potwierdza się to także w przypadku osób niepełnosprawnych. Obecnie wśród niepełnosprawnych osób pracujących 29% stanowią osoby z wyższym wykształceniem i jest to grupa osób o najwyższym wskaźniku zatrudnienia wśród osób z niepełnopsarwnością. Iza Broczkowska, koordynator ds. aktywizacji zawodowej z warszawskiego „Centrum Integracja”, zauważa, że coraz częściej już w ogłoszeniach prasowych pracodawcy piszą o możliwości zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, o ile wykaże się odpowiednimi kwalifikacjami. Trudno jednak mówić o stabilizacji i pełnej aktywizacji osób niepełnosprawnych do pracy. Dobrze radzą sobie osoby o małym stopniu niepełnosprawności na rynku pracy. Pomoc potrzebna jest osobom o średnim i dużym stopniu niepełnosprawności.

Jak znaleźć ciekawe studia i pracę?

Zarówno osoby pełnosprawne, jak i niepełnosprawne stają przed dylematem wyboru właściwych studiów, pracy. Aby się dobrze do tego przygotować, trzeba przede wszystkim umieć ocenić, w czym jestem dobry/dobra i jaką pracę mogę wykonywać z satysfakcją. Warto także przejrzeć dostępne kierunki studiów dofinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Często gwarantują one możliwość uzyskania dobrego, poszukiwanego zawodu oraz są dofinansowane ze środków Unii Europejskiej, a więc niskokosztowne. Ponadto coraz częściej są to projekty, które biorą pod uwagę osoby niepełnosprawne. Takim przykładem jest projekt prowadzony przez nasza szkołę: „Wiedza i praktyka (…)”, czyli studia z grafiki. Dzięki studiom osoby niepełnosprawne także mogą zdobyć intratny zawód grafika i zmienić swoje życie.

Ciekawostki

Ponadto warto skorzystać z pomocy wielu organizacji pozarządowych zajmujących się osobami niepełnosprawnymi. Wiele ciekawych informacji i wyszukiwarkę ofert pracy można znaleźć na stronie: www.niepelnosparwni.pl.

Dla ciekawskich polecam raport Instytutu Spraw Publicznych: „Pracodawcy o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Jak jest? Co można zmienić?” (www.isp.org.pl/files/14629162620774503001254387709.pdf), w którym można znaleźć bazę instytucji zajmujących się poprawa sytuacji osób niepełnosprawnych, także na rynku pracy.

Bibliografia:
www.niepelnosprawni.pl
www.rynekpracy.pl
www.isp.org.pl